ปวดคอ บ่า ไหล่ ยกแขนไม่ขึ้น…อาจไม่ใช่แค่ปวดกล้ามเนื้อธรรมดา!

หลายคนอาจเคยเจอ—ปวดคอเรื้อรัง ร้าวขึ้นศีรษะ ลงไหล่ บางวันยกแขนก็รู้สึกหนัก ๆ หรือยิ่งยกสูงก็เจ็บจนต้องวางมือ คุณอาจคิดว่าเป็นแค่ “นั่งทำงานหลังค่อม” หรือ “ยกของผิดท่า” แต่ความจริงแล้วอาการแบบนี้ อาจเกิดจากปัญหาสองอย่างซ้อนกัน คือ

1) หมอนรองกระดูกคอเสื่อมกดทับเส้นประสาท
2) เส้นเอ็นรอบหัวไหล่ฉีกขาด

ทั้งสองโรคเกิดพร้อมกันได้บ่อยกว่าที่คิด และทำให้การรักษายิ่งล่าช้าหากวินิจฉัยผิดจุด หมอเลยอยากชวนคุณอ่านบทความนี้แบบสบาย ๆ เพื่อให้เข้าใจต้นตอของอาการ และรู้ว่าเมื่อไหร่ควรไปตรวจ MRI เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

“หมอครับ…ตอนแรกปวดคอ แต่ตอนนี้เสื้อก็ใส่ลำบาก ยกแขนไม่ขึ้นแล้วครับ”

นี่คือคำพูดของคุณชัย (นามสมมติ) อายุ 56 ปี ทำงานออฟฟิศทั้งชีวิต เดินเข้าโรงพยาบาลด้วยท่าทางที่จับคอข้างขวาไว้ตลอด เขาบอกว่า

“ผมนั่งทำงานนาน ๆ ปวดคอบ่อย แต่ช่วง 2 เดือนนี้ปวดร้าวลงไหล่ ยกแขนซักผ้าไม่ได้เลยครับ เจ็บเหมือนโดนบิดด้านใน พอนอนก็ปวดคอจนสะดุ้ง”

ผมตรวจแล้วพบว่า คุณชัยมีอาการเข้าได้กับ หมอนรองกระดูกคอเสื่อมกดเส้นประสาท ประกอบกับ เส้นเอ็นหมุนไหล่ฉีกบางส่วน ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้ยกแขนลำบากเหมือนแขนไม่มีแรง และเจ็บจี๊ดเวลายกแขนสูง

เหตุการณ์ลักษณะนี้พบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะคนที่นั่งทำงานนาน ๆ หรืออายุเกิน 45 ปีขึ้นไป

ความจริงที่หลายคนไม่รู้: ปวดคอ + ปวดไหล่ = อาจเป็นคนละโรค แต่เกิดพร้อมกันได้

หลายคนคิดว่า

“ปวดคอก็ต้องเป็นที่คอสิ ปวดไหล่ก็ต้องเป็นที่ไหล่สิ”

แต่ร่างกายเราไม่ได้แยกส่วนแบบนั้นครับ อาการจากคอสามารถร้าวลงไหล่ได้ และอาการจากไหล่ก็สามารถทำให้เรารู้สึกปวดขึ้นมาถึงคอได้เช่นกัน

คนจำนวนไม่น้อยมีปัญหา ทั้งคอและไหล่พร้อมกัน และยิ่งสับสนเมื่อเริ่มมีอาการชาคล้ายถูกไฟดูด หรือยกแขนแล้วเจ็บต่อเนื่องหลายสัปดาห์

ทำความเข้าใจโรคแบบง่าย ๆ

1) หมอนรองกระดูกคอเสื่อมกดทับเส้นประสาท คืออะไร?

ลองนึกภาพหมอนรองกระดูกคอเหมือน “เจลลี่คั่นกระดูก” เมื่อเราใช้งานคอซ้ำ ๆ ทุกวันเป็นสิบปี เจลลี่นี้อาจปลิ้นออกด้านข้างเหมือนไส้ขนมทะลัก จนไปโดนเส้นประสาทที่อยู่ใกล้ ๆ

ผลคือ:

• ปวดคอ

• ปวดร้าวลงไหล่ แขน ศอก หรือถึงนิ้วมือ

• ชา ง่ามนิ้ว หรือนิ้วเฉพาะตำแหน่ง

• บางคนแขนเริ่มไม่มีแรง จับของหลุดมือ

2) เส้นเอ็นหัวไหล่ฉีก (Rotator cuff injury) คืออะไร?

เส้นเอ็นรอบหัวไหล่ทำหน้าที่เหมือน “เชือก 4 เส้น” ที่ช่วยประคองบอลของหัวไหล่ให้อยู่ในเบ้า หากเชือกบางเส้นเสื่อมจากอายุหรือใช้งานหนัก เช่น ยกแขนซ้ำ ๆ ยกของหนัก หรืออุบัติเหตุเล็ก ๆ ซ้ำ ๆ จะทำให้เชือกขาดบางส่วนหรือขาดทั้งหมด

ผลคือ:

• เจ็บจี๊ดเวลายกแขน

• ยกแขนไม่ขึ้น โดยเฉพาะยกสูง 60–120 องศา

• เจ็บตอนนอนตะแคง

• ไหล่เหมือนอ่อนแรง เหมือนแขนไม่ใช่ของตัวเอง

ทั้งสองโรคทำให้ปวดในบริเวณใกล้เคียงกัน จึงมักถูกวินิจฉัยสับสน

อะไรทำให้เกิดสองโรคนี้พร้อมกัน?

• อายุเกิน 45–50 ปี ขึ้นไป

• นั่งทำงานนาน ๆ คอตก ไหล่งุ้ม

• ใช้แขนซ้ำ ๆ เช่น ยกของ เก็บของชั้นสูง ทำงานบ้านหนัก

• นอนตะแคงด้านเดิมทุกคืน

• เคยมีอุบัติเหตุล้ม หรือยกของผิดท่า

เมื่อปัจจัยเหล่านี้สะสมเป็นเวลานาน คอและไหล่จะเสื่อมพร้อมกันได้ง่ายมาก

การตรวจที่จำเป็น: ทำไม MRI จึงช่วยอธิบายทุกอย่าง?

1) ตรวจร่างกาย

หมอจะทดสอบการกดเจ็บ การยกแขน การหมุนไหล่ รวมถึงการตรวจระบบประสาทที่คอ เช่น การยกแขนเหนือศีรษะแล้วชาลดลง หรือทดสอบกำลังของแขน

แต่เพราะอาการคอและไหล่ซ้อนทับกันมาก การตรวจร่างกายอย่างเดียวไม่เพียงพอในหลายกรณี

2) การเอกซเรย์ (X-ray)

• เห็นความเสื่อมของกระดูกคอ เช่น ช่องหมอนรองกระดูกแคบลง

• เห็นกระดูกงอกบริเวณคอ

• เห็นกระดูกไหล่ว่ามีระยะห่างผิดปกติหรือไม่

แต่ ไม่สามารถเห็นเส้นเอ็นฉีก หรือหมอนรองกระดูกปลิ้นได้

3) การตรวจ MRI

นี่คือการตรวจที่ช่วยให้เห็นทั้งคอและไหล่แบบละเอียดที่สุด เหมาะมากหากมีอาการปวดคอ + ปวดไหล่ + อ่อนแรง

MRI คอช่วยดูว่า:

• หมอนรองกระดูกคอปลิ้นหรือไม่

• ปลิ้นไปกดเส้นประสาทรุนแรงแค่ไหน

• เส้นประสาทบวมไหม

MRI ไหล่ช่วยดูว่า:

• เส้นเอ็นหัวไหล่ฉีกจุดไหน

• ฉีกบางส่วนหรือฉีกหมด

• มีน้ำในข้อหรือการอักเสบอื่นร่วมด้วยไหม

การตรวจทั้งสองอย่างนี้ช่วยให้หมอวางแผนรักษาได้อย่างแม่นยำ ไม่ต้องเดาหรือรักษาผิดจุด

แนวทางการรักษา (เป็นขั้นตอน เข้าใจง่าย)

1) การปรับพฤติกรรม

• ปรับโต๊ะ-เก้าอี้ให้คอไม่ก้มมาก

• หลีกเลี่ยงยกของหนัก

• เปลี่ยนท่านั่งทุก 30–40 นาที

• ประคบร้อนบริเวณไหล่ และประคบอุ่นที่คอ

2) ยารักษา

• ยาลดปวด

• ยาลดอักเสบ

• ยาคลายกล้ามเนื้อ

หมอจะให้ยาตามความจำเป็น โดยคำนึงถึงโรคประจำตัวและความปลอดภัยเป็นหลัก

3) กายภาพบำบัด

• ยืดกล้ามเนื้อคอและไหล่

• ใช้เครื่องมือช่วยลดการอักเสบ

• ฝึกกล้ามเนื้อหัวไหล่ให้แข็งแรง

• ฝึกกล้ามเนื้อรอบคอเพื่อพยุงกระดูก

การทำกายภาพบำบัดช่วยได้มากในกลุ่มผู้ป่วยที่ฉีกเพียงบางส่วน

4) การฉีดยาเฉพาะที่ ด้วย Ultrasound นำทาง

หากอักเสบรุนแรง การฉีดยาลดอักเสบเข้าไหล่หรือบริเวณเส้นประสาทคอโดยใช้เครื่อง Ultrasound ช่วยระบุตำแหน่ง จะทำให้การฉีดแม่นยำและปลอดภัย

5) การผ่าตัด (เฉพาะกรณี)

ใช้เฉพาะกรณีดังนี้

• แขนอ่อนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ จากเส้นประสาทถูกกดรุนแรง

• เส้นเอ็นหัวไหล่ฉีกหมดจนไหล่ใช้งานไม่ได้

• ปวดมากต่อเนื่อง 2–3 เดือน แม้รักษาเต็มที่แล้ว

การผ่าตัดสมัยนี้แผลเล็ก ฟื้นตัวเร็ว แต่จะพิจารณาเป็นราย ๆ ไป

พยากรณ์โรค: หายไหม? ต้องรักษานานแค่ไหน?

ส่วนใหญ่ผู้ป่วยดีขึ้นมากเมื่อรักษาถูกจุด โดยเฉพาะถ้าตรวจ MRI แล้วรู้สาเหตุชัดเจน

หมอนรองกระดูกคอเสื่อม
มักดีขึ้นได้ภายใน 6–12 สัปดาห์ หากรักษาต่อเนื่อง แต่ควรดูแลคอตลอดชีวิต เพื่อป้องกันอาการกลับมาใหม่

เส้นเอ็นไหล่ฉีกบางส่วน
ดีขึ้นได้ภายใน 6–10 สัปดาห์ หากกายภาพบำบัดสม่ำเสมอ

เส้นเอ็นไหล่ฉีกหมด
มักต้องพิจารณาผ่าตัดเพื่อให้ไหล่กลับมาใช้งานได้ดี

ภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวัง

• อ่อนแรงของแขนถาวร หากเส้นประสาทถูกกดทับนานเกินไป

• ไหล่ติด หากไม่ยกแขนเลยจากความเจ็บ

• ปวดคอเรื้อรังจนคุณภาพชีวิตแย่ลง

ถ้าเริ่มมีอาการชาลงมือ แขนอ่อนแรง หรือยกแขนแทบไม่ขึ้น ควรพบแพทย์ทันที

หมออยากบอกว่า…

อาการปวดคอ ปวดไหล่ ยกแขนไม่ขึ้น ไม่ควรปล่อยไว้นาน เพราะยิ่งนานเส้นประสาทยิ่งถูกกด และเส้นเอ็นยิ่งขาดเพิ่ม การตรวจ MRI ช่วยให้รู้คำตอบชัดเจนว่าเป็นจากคอ หรือไหล่ หรือเป็นทั้งคู่ เพื่อให้เราเริ่มรักษาได้ตรงจุดตั้งแต่แรก

หากคุณหรือคนที่คุณรักกำลังมีอาการแบบบทความนี้ ลองสังเกตตัวเอง และอย่าปล่อยให้ปัญหานี้รบกวนชีวิตประจำวันเกิน 2–3 สัปดาห์นะครับ

---

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดคอ #ปวดไหล่ #หมอนรองกระดูกคอเสื่อม #เส้นเอ็นไหล่ฉีก #ยกแขนไม่ขึ้น #ปวดร้าวลงแขน